Học sinh tốt nghiệp THCS và THPT hiện có xu hướng không lựa chọn đi học trường nghề. Học trung cấp nghề vẫn là phương án dự bị để đề phòng trường hợp trượt tốt nghiệp THPT, không đỗ đại học…hay nói một cách đầy thẳng thắn như Bộ trưởng Phạm Vũ Luận, đây là con đường dành cho những ai “sa cơ lỡ vận”. Cùng với suy nghĩ phổ biến của xã hội là “học nghề ít cơ hội”, “học nghề thu nhập thấp”, “học sinh kém mới đi học nghề”…đã khiến cho công tác phân luồng học sinh vốn có vai trò quan trọng trong hình thành cơ cấu nhân lực của quốc gia đến nay đã không đạt được hiệu quả như mong đợi.
Mỗi năm cả nước có một lực lượng thanh niên đến tuổi lao động chưa được đào tạo nghề nghiệp lên đến hàng trăm nghìn người. Đa phần trong số đó là các học sinh tốt nghiệp Trung học cơ sở (THCS) không vào học Trung học phổ thông (THPT), học sinh bỏ học THPT, thi trượt tốt nghiệp lớp 12, trượt cao đẳng và đại học… Hiệu quả nhất về mặt kinh tế là số học sinh này được đi theo hướng học nghề. Nhưng trên thực tế, việc phân luồng học sinh trong những năm qua hết sức khó khăn, học sinh đi học nghề hiện nay chiếm tỷ lệ rất thấp, chỉ 5-6% so với mục tiêu đề ra là 30%. Ba năm qua, có những trường nghề, cơ sở giáo dục nghề nghiệp không tuyển đủ chỉ tiêu, có trường đứng trước nguy cơ giải thể mặc dù nguồn tuyển trên địa bàn không thiếu.
Được chú trọng nhưng chưa hiệu quả
Phân luồng giáo dục được hiểu là việc tạo ra các hướng đi tiếp tục phù hợp cho học sinh sau khi tốt nghiệp một cấp học, bậc học. Phân luồng giáo dục có ý nghĩa hết sức quan trọng bởi không chỉ liên quan đến sự nghiệp của mỗi cá nhân mà còn liên quan đến quy hoạch phát triển nhân lực quốc gia, ảnh hưởng to lớn đến sự phát triển kinh tế- xã hội.
Ý nghĩa của phân luồng là ở chỗ mỗi một học sinh có những thiên hướng, năng lực, sở trường, nguyện vọng, sở thích, hoàn cảnh khác nhau, việc các em chọn đúng hướng đi theo những luồng được cơ cấu hợp lý sẽ vừa phát huy được khả năng cá nhân vừa mang lại lợi ích cho xã hội. Chính vì ý nghĩa quan trọng này, công tác phân luồng đã được khẳng định trong các nghị quyết của Đảng. Mới đây nhất là Nghị quyết số 29-NQ/TƯ của Ban Chấp hành TƯ khóa XI về Đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa- hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Ngoài ra, nhiều văn bản của Quốc hội đã phê duyệt về vấn đề này cũng như đã có các văn bản chỉ đạo của Chính phủ cũng như các bộ ngành.
Không chỉ do nhận thức
Để thực hiện phân luồng tốt và hiệu quả, chính Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận cũng phải thừa nhận đây là vấn đề rất lớn và rất khó. Bởi vốn dĩ việc này chưa được coi trọng. “Không phải ngành giáo dục mà cả xã hội chưa coi trọng. Lịch sử, văn hóa của chúng ta coi trọng bằng cấp, cả gia đình hy sinh để cho con cháu được học hành, nghề nghiệp chưa phải là cái coi trọng.” – Bộ trưởng phát biểu tại Hội nghị phân luồng học sinh sau THCS và THPT cuối tháng 12-2013 tại Hà Nội.
Tại Hội nghị các chuyên gia cho rằng có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến những bất cập trong công tác phân luồng học sinh nhưng quan trọng vẫn là nhận thức của gia đình, xã hội và học sinh về vai trò giáo dục nghề nghiệp chưa thấu đáo. Tâm lý thanh niên cũng như phụ huynh chuộng bằng cấp và coi đại học là con đường duy nhất để thăng tiến cùng với sự chậm đổi mới tư duy giáo dục khiến cho giáo dục nghề nghiệp chưa phát triển đúng như cần phải có.
Cho rằng con đường để đi lên THPT, ĐH, CĐ có thể là một con đường chính, rộng mở, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận đã thẳng thắn ví học nghề là một “con đường mòn nho nhỏ ngoằn nghèo, không ai đi. Chỉ có sa cơ lỡ vận thì mới bước vào”. Nhận thức về học nghề đến nay vẫn là một vướng mắc nhưng Bộ trưởng cũng chỉ ra nguyên nhân của tình trạng không ai đi học nghề: “Chúng ta đang hô hào giải pháp như thế, nhưng nhìn lại con mình có vào đâu. Vì sao không vào vì chính mình cũng thấy nó chưa ổn, chưa an toàn. Thế thì phải tạo lập một con đường an toàn, tới đích, có thể dài thời gian một chút nhưng giá phải rẻ hơn, chi phí phải rẻ hơn, cuốc sống ổn định hơn, phù hợp với gia đình người ta.”
Ngoài ra cũng cần tính đến việc tạo điều kiện liên thông của các chương trình đào tạo trong các trường TCCN, trường dạy nghề lên trình độ CĐ, ĐH đáp ứng nguyện vọng chính đáng về cơ hội học lên cao của các em. Mở rộng thêm nhiều ngành nghề tuyển sinh trung cấp dược, trung cấp mầm non, trung cấp nấu ăn… để đảm bảo mọi ngành nghề cho các em có thể đăng ký học ngay từ đầu nghề mình yêu thích.
+ nhận xét + 1 nhận xét
bài viết hay lắm
Đăng nhận xét